Aprendín

Ultimamente teño aprendido algunhas cousas.

Aprendín, por exemplo, que unha curación vén sempre do traballo a longo prazo, co esforzo e o coidado no diario, por malo que se vexa o momento.

Aprendín a importancia dos pequenos pasos, tanto ou máis vitales coma os máis grandes e as máis invasivas das cirurxías.

Aprendín que para vencer non hai que desfalecer, como tampouco hai que impoñer ou esixir, senon que hai que convencer, ademáis de convencerse e estar convencido.

Aprendín que hai que manterse constante e tentalo. Onte, hoxe e mañá. Porque o que hoxe non son resultados, mañá son grandes alegrías.

Aprendín o valor dun “Me gusta“, dun pequeno comentario que simplesmente di “Ánimo“, dun “non podo facer nada por vós, pero aquí estou“, dunha ollada cercana, dun “estou contigo“, dun “estou con vós“.

Aprendín o pouco que custan as cousas que máis valen e o pouco que valen as cousas que máis cartos custan.

Aprendín que a distancia non é separación cando se quere estar preto de verdade, e que a cercanía das persoas non se mide en metros ou centímetros, senon en sentimentos.

Aprendín que o importante non é o importante, que as cousas que merecen a pena non son, precisamente, cousas, e que a vida non é vivir, senon loitar, e que é certo que acaba sendo iso que sucede namentras adicamos o noso prezado e único tempo a planificar qué facer.

Aprendín que co esforzo solitario chegas a alcanzar cotas moi altas, pero acompañado alcanzas as máis altas, que en compañía fanse as proezas máis grandes e lógranse os maiores dos éxitos inimaxinables, eses que calificariamos de heroicidades ou milagres sobrehumanas.

Aprendín que este mundo é un pequeno gran teatro no que podemos elixir entre sermos actores ou sermos espectadores. E aprendín a elixir ser actor. E activo.

En fin, neste tempo eu aprendín estas e máis cousas. Pero, por enriba de todo, neste tempo aprendín que teño que aprender aínda moito máis do que aprendín.

Catro de febreiro: Día Mundial contra o Cancro

Non era posible, evidentemente, que deixe pasar esta efeméride sen escribir unhas letras hoxe, aínda que non sexan coma as que habitualmente publique.

O cancro só son seis letras. Si, pero as seis letras que máis medo da escoitar: todos sabemos que é unha enfermedade extraordinariamente cruel que nos leva por mundos e pensamentos extraños e lonxanos á nosa propria forma de ser e que, se en algo fai mella de verdade, por enriba aínda de secuelas físicas, é precisamente na nosa forma de pensar, que cambia antes, durante e despois de que o médico a anuncie, ben sexa a ti ou ben sexa a algún ser querido; e antes, durante e despois de loitar contra de ela durante o longo período que é o tratamento, e de gañarlle e superala; ou de perder e… perder.

Lamentablemente, como xa saberedes, estouna a vivir de preto. Ogallá ninguén tivera que sufrila. Sen dúbida. Ogallá quen lea estas letras e non coñeza esta enfermedade non chegue nunca a coñecela. Ogallá pronto falemos todos de todo esto en pasado.

Namentras, mentres ese día non chega, ánimo a todos os que a vedes cerquiña, a quen a sente na súa propria carne, no seu proprio corpo, na súa ollada.

Ánimo tamén a quen vedes os ollos de quen espera unha explicación, un porqué, e non sodes capaces de dála porque, en realidade, non existe, e porque ti mesmo te fas esas mesmas preguntas e non atopas ninguna resposta por ilóxica que fora, pero necesaria agora para ser capaz de levantar a cabeza e mirar ao frente. É impotencia. Si, é impotencia o que sentes. E é normal sentila. Non é agradable, claro está, pero é normal. Non te deixes levar por ela e verás que pouco a pouco sae.

A vós vouvos contar a miña teoría do castelo de naipes. De seguro que é unha parvada, pero coido que a nós nos funcionou e ata dun parvo coma min pode que alguén saque algo de utilidade, sexa para esta peste de seis letras coma para outros moitos casos de sufremento.

Mirade, esta situación podería comparárvola cun sinxelo castelo de naipes deses que facíamos cando éramos pequechos e no que, enriba, na parte máis alta, atópase o naipe que coroa. Ese naipe é esa persoa que tanto queremos e está a sufrir coa enfermedade. Pero debaixo hai máis naipes, en niveis, tres, catro, cinco… Tan grande coma gustes de facer o castelo. Para manterse en pé o naipe superior é preciso que estean en pé o resto dos naipes. E eses somos os impotentes de antes. Cada un estamos no seu nivel: familia, amigos, coñecidos, compañeiros de traballo, etcétera. Uns máis de preto, no día a día, a cada instante. Outros máis de lonxe. Outros aínda máis. Outros máis. E co sixelo feito de estar, que parece non ser nada, crédeme, éo todo. Só estar. E todos, todos, todos imprescindibles: os que viven no día a día a carón son tan necesarios coma os que viven lonxe e só poden achegar de cando en cando un “Me gusta” a un comentario no Facebook. Todos. E entre todos conséguese manter en pé o castelo e conquerir o éxito: gañar á enfermedade.

Ánimo tamén a quen recordades a quen xa non está, tamén sen explicación aparente, nunha palmaria inxustiza da natureza que endexamáis chegaremos a comprender, xa non nos acompañan, non, aínda que, en realidade, estean sempre presentes na nosa memoria. Sempre.

E, por enriba de todo e de verdade, ánimos, ánimos fortes e grandes a quen estades loitando corpo a corpo con ela hoxe. Gáñaselle. Crédeme. Pódese con ela. De verdade. Si, é dura, cruel, agresiva, arrasa, mantente cun fío de vida os máis dos días, sínteste que pareces un farrapo, un corpo sen vida, unha ialma desganada, un cadáver feo e demacrado que todo o mundo vai rechazar… Pero só o pareces, soamente o pareces porque, en realidade, non o es, non o es, non o es… Es máis forte que a enfermedade, élo, e estanos a ensinar moito, todo, a quen te vemos e hoxe xa admiramos a túa forza e enerxía e enteireza e gañas e esperanza porque ti, contigo, cos teus, connosco, co tempo e a medicación e o apoio dos profesionais, que apoian, e cómo apoian, ti, si ti, que hoxe non o cres porque estás no medio dun mar de dúbidas e molestias, que hoxe non o cres porque te ves no espello para poñerte ese pano, perruca, gorro ou sombreiro e non ves quen eras, ti, si, ti, seguro, seguro, valo conseguir.

Porque o vas conseguir. Seino. Conseguirémolo. E o sabes. Sábelo.

Si, de verdade, dígocho como o vexo e o vivo: con ela se pode!

Retratos da miña xente [V]: Porcelana e ferro

Feliz. Vivías feliz. Recuperada da dor sufrida, olvidando os danos pasados e loitando polo futuro que ben mereces. O tempo, os días, pasaban, e disfrutabas da vida porque durante case que un ano viviches como a saúde nun día, nun instante, sen máis, escapa.

Entón, como unha treboada con ventos do norte, chegou a nova. A mala nova. Ninguén a esperaba e ninguén a quería. E cando oiches ao demo das seis letras na consulta de aquel cirurxián o mundo caeu ao teu derredor como caen os naipes dun castelo mal encaixado.

Si, derrubácheste. Choraches. Lamentácheste. Maldeciches. Preguntaches. Negaches. Caeches. Caeches. Caeches…

E chegou o día no que e volveches entrar nun quirófano e dende a habitación do hospital baixaches coa serenidade asombrosa coa que enfrontas todos estes avatares da vida. E regresaches á habitación aínda máis serea, cunha faciana de paz que poucas veces vira en niguén. E aínda outra vez tiveches que baixar a el. E as dúas veces pasaches os días seguintes recuperándote paseniña para pechar despacio as novas cicatrices no teu corpo maltratado por unha natureza sabia, pero cruel.

Pasaron máis meses e, entre viaxes, ceas e vodas, pendente dun almanaque aínda por decidir, esperabas ao momento no que que fixeron de ti un pandeiro, cada tres semanas e durante seis meses, bolsas cheas de tanta medicina sanatoria como asasina.

Hoxe, pasados aínda máis meses, xa estas cerca de falar en pasado, co futuro e toda a saúde, de novo, por diante, espida outra vez de tanto e apenas arroupada por ese branco gorro de manga corta. Hoxe vexo a túa faciana rosada de porcelana e sei que tanta fraxilidade na pel retorna en forza no interior, en dureza no espírito, en ferro na alma.

E mañá, nunha semana, nun mes, nun tempo, todo isto será pasado. Porque fuches feita de porcelana e ferro.

Unha carta aberta con forza e esperanza

Sr. cancro:

Non te esperábamos e, nembargantes, aquí estás. Seica non te chegou co sufrimento xa superado, non hai tanto, de un ano entre médicos, cirurxiáns e quirófanos que vés ti a facernos unha visita.

Si, hai dous anos non parecía fácil superar ningún sufrimento. Pero, daquela, conseguímolo. E xa estábamos facendo vidiña normal. Nós non somos ninguén especial, nin temos vidas que sexan merecedoras de ser escritas en grandes historias. Nin tan siquiera de seren contadas. Tampouco o pretendemos. Simplemente, queriamos vivir de novo: regresar ao traballo con plenitude, con tranquilidade, co soriso na faciana, coa satisfacción de sermos útiles e de termos superado un obstáculo máis na vida.

Disfrutar dos amigos, que tanto nos están a apoiar nestes tempos. Seguramente non os merecemos pois son moi boa xente, a mellor mediciña que un pode atopar para a ialma. E disfrutar tamén coa familia, que seguramente, ao estar na distancia, estarán pasando malos tragos, aínda peor que os que vivimos nós. En resumo: só queriamos o noso anaquiño de felicidade e disfrutar sen preocupacións deses cativos rebuldeiros que sempre achegan un soriso inocente na vida.

Entón, cando xa todo parecía ír ben, chegaches ti. Cóntame, quén te chamou? Quén te invitou? É máis, dixéramoste que non viñeras. Por qué tes que estar aquí entón? Si, seino, es cabezón e vas onde che peta. Non respectas nada nin niguén. Simplemente apareces. Incluso recoñezo que, probablemente, non nos coidamos, como persoas e como socidedade, como deberiamos para evitar que chegues. Evidentemente, tal e como es, todos estamos esperando o noso. Pero, meu, non teño presa. Non tiñamos presa. Ti si? Tíñala? Tiña que ser agora?

En fin, xa levas dous meses con nós, alomenos dende que nos presentaron. Xa estabas aí hai algún tempo máis, claro, pero non te facías notar. Agora, non só te fixeches notar, senon que pola túa presenza houbo que ir ao quirófano outras dúas veces máis. Por sorte, ou máis ben por desgraza, xa temos costume, pero, aínda así, non crees que estás sendo un pouquiño cruel? Porque, por senón o sabes, este camiño non fixo máis que escomenzar.

Grazas a túa visita, estamos agora nos primeiros pasos dunha terapia aínda máis pesada que as operacións. Probas médicas de todo tipo, exploracións, consultas e seis meses por diante nos que, cada tres semanas, pasaremos o trago de loitar contra ti. E loitaremos. E, sabes?, gañarémoste. Custará moito manterse en pé. Tanto no físico coma no anímico, e haberá que pelexar e pelexar e pelexar. Pero acabarás vencido. Deberías sabelo. Non teñas dúbida: acabarás vendido. E se o tiveras tan claro, xa non deberías nin chegar a vir. Pero aquí estás.

Mira, as bágoas dos primeiros días regaron as raigames da forza que hoxe temos e que permitirá que acabemos contigo. Sí, estiveches aquí e na batalla xa cobraches as primeiras victimas, levaches uns anacos de carne, de corpo pero, nesta guerra pódelo ter claro: non poderás con nós. Ganarás algunha batalla, si, pero non a guerra. Estás condenado á derrota. E digo con nós, xa que non somos dous, nin tres, senon vinte, trinta, cen, centos. Tantos como achegaron o seu hombreiro para facer forte a nosa loita, un exército de espartanos. E gañarémoste.

Si. Nós. E coa nosa xente. Gañarémoste.