Retratos da miña xente [X]: a moza

Teu sangue é tinta
e os dedos lápis
que convirten unha idea
en trazos de agarimo,
en figuras de cariño,
en debuxos de pracer,
arte rebuldeira na túa man.

Non sendo ilustradora, ilustras,
e sen ser ensinante, ensinas a ver
dende esa cativa perspectiva,
ollada transformadora
de moreas de crueldade
en volumes de creatividade,
tornadora de insensibilidades
en delicadeza doce,
conversora de inxustizas globais
na túa propia loita e sincera dor.

Desexo impuro de mortais,
es dozura e inxenuidade
combinadas en medidas perfectas,
delicadeza e enerxía
misturadas en estado óptimo,
madurez e inocencia
conxuntadas para maior gloria
de afortunados que te disfrutan,
entre copas de licor café da casa
e proxectos de futuro,
ilusións de realidade que,
sen présa, pero con firme paso,
contigo son perseguidos
e sempre, sempre
finalmente conseguidos.

Retratos da miña xente [IX]: a Señora

A ti, que loitas coa túa besta, na profundidade escura das limpas augas da mar, na véspera do noso día de Galiza do ano 2013.

No meu curto transcorrer por estes mundos
besta non atopei eu aínda máis fermosa,
besta tan pouco besta,
besta que tanto namorara
coa súa agochada bestialidade…

No meu devenir por estes mundos
cheos de animais con roupa
non atopei Señora que
na súa monstruosidade oculta
tan anxelical fora.

No meu noxento existir humano
non coñezo, miña Señora,
buzaca que máis gostara coñecer,
interior no que máis gostara repousar,
monstro ao que máis gostara de mirar.

A miña humanidade, a túa divinidade.
Prosa e poesía, fame,
famento do teu alimento.
Múltiple dualidade,
imperfecta personalidade.

Impulso instantáneo, desexo escrito,
non tan limpo coma os nosos ollos quixeran,
non tan suxo coma para non ser agasallado,
non tan impuro coma para ser pecado,
non tan inmaculado coma para non estar avergoñado.

—x
Triste día de loito. Longa noite de pena.
Sexa sentida lembranza das nosas vítimas de Compostela.

Galicia de loito

Retratos da miña xente [VIII]: a mociña

Pequeniña guerrilleira
de alma forte, mais derrubada,
aínda non reconstruída,
nin sequera construída.
Xuventude, delicadeza,
ollada vívida e limpa.
Decisión, enerxía
e desmotivada vida.

Negra meleniña lixeira,
aloumiñada polo vento,
lentes que protexen
de miradas de animais.
Corpiño cativeiro,
feito con doces xestos
dun artista descoñecido
e nunca ben recoñecido.

Corazón de cristal
cheo de cercanía,
de apoio e de presenza
no máis duro da viaxe.
Inxusto tempo presente!
Añorados días pasados!
Forxadores de forza e bravura,
cunha pinga de tenrura.

Os días de ledicias,
que parecen xa levados,
son só leve mostra
do futuro que te espera.
Esa delicada tatuaxe,
tres pegadas de agarimo,
tres pequenos aloumiños
de todo o meu cariño.

Retratos da miña xente [VII]: a poetisa

No 21 de marzo, Día Mundial da Poesía.

Enches o silencio.
Énchelo de gritos silenciosos.
Rompes a neutralidade
de conciencias aletargadas.
A túa voz non é forte, ten forza.
As túas palabras, sinceras.
As túas enerxías, intensas.
A miña presenza, lonxana e latente.

Escuros e negros sentimentos,
letras puras, brancas,
nacidas da transparencia da alma,
conviven todas no teu esplendor.
A mirada, sempre axexante,
aprendedora de cada instante,
lectora de horizontes lonxanos,
de pensamentos inenarrables.

Cariño e complicidade,
ilusión e responsabilidade.
Loitadora incansable,
perdedora imperdible.
Eterna gañadora.
Infinita soñadora.
Marabillosa poetisa.

Retratos da miña xente [VI]: A “mala persoa”

A súa mirada, viva, gardaba o nervosismo tras uns ollos saltóns que escondían
tanta felicidade no momento como tristeza vivida na vida pasada
ou esforzo detallado nos últimos días.

O seu corpo, miúdo, elegante e destacado, locía baixo un vestido negro
coa improvisada maquillaxe da noite e perliñas de cariño que repartiría
en cada aperta ao final das escaleiras.

Movíase, movíase con soltura e axilidade, dando os últimos toques
a unha mesa chea que compartir, e pendente sempre do reloxo
coma se o tempo non lle dera pasado.

Non paraba, non, non paraba. Non paraba mentras un a un
aprensentaba aos que alí estaban, aos que chegaban,
e sempre con palabras delicadas de agasallo para todos.

Foi entón cando parou a música e se fixo o silencio. “Xa está aquí” que dixo.
“Todo ten que saír ben” tivo que pensar, “que todo saia ben!”, desexou.
E todo ía saír ben. E todo todo todo saiu ben.

Doces notas só se oían rexurdidas da guitarra faladora e das mans do artista
e gritos sorprendidos romperon o silencio da sala
e racharon cos medos, demostrándolle o infundados que eran.

Aqueles saltóns axexaban entón a sala namentras lle dicían, cun sorriso na faciana:
“si, conseguíchelo, nin a ela nin eu imos olvidar o que hoxe está a pasar;
grazas por facer que eu estea aquí hoxe”.

Cada aperta da homenaxeada era máis longa, máia sentida, ata desfacerse en bágoas
susurrando no oído da súa xente: “Quérote! Non te vaias xamáis, por Zeus, non te vaias”.
Dalgún xeito inexplicable eso explicaba o éxito da convocatoria.

E con cada aperta, aquela mirada nervosa do inicio da noite nas escaleiras
transformábase definitivamente en pausada, serea e satisfeita,
mirada de irmá que sabía que si, que dun xeito ou doutro, o lograra.

E unha Sachadora cultivou de novo unha nova xeira de bágoas.
Con cada sentimento recitado, a necesidade duns brazos nos que recollerse,
con cada torpe agarimo, unha demostración da cercanía agradecida.

Pasou, pasaba, a noite, a festa, o momento, a maxia, a arte, e a música,
e o protagonismo inesperado do descoñecido de negro
polo que todo o mundo, curioso, preguntaba.

E rematou todo con momentos de desexada privada intimidade pública,
case que en familia, cos elexidos, arredor dunha sagrada mesa
e adicando cada canción aos corazóns afortunados que alí estaban.

Hoxe, días despois, chegou o tempo no que dar as grazas por seres “mala persona”;
porque as bágoas que mollaron os meus ollos o longo desa noite agora se repiten
e porque as que naceron do teu corazón son a mostra de todo o valor que tes.

E ese, en verdade, é o verdadeiro capital.
O teu capital. O capital humano.

Retratos da miña xente [V]: Porcelana e ferro

Feliz. Vivías feliz. Recuperada da dor sufrida, olvidando os danos pasados e loitando polo futuro que ben mereces. O tempo, os días, pasaban, e disfrutabas da vida porque durante case que un ano viviches como a saúde nun día, nun instante, sen máis, escapa.

Entón, como unha treboada con ventos do norte, chegou a nova. A mala nova. Ninguén a esperaba e ninguén a quería. E cando oiches ao demo das seis letras na consulta de aquel cirurxián o mundo caeu ao teu derredor como caen os naipes dun castelo mal encaixado.

Si, derrubácheste. Choraches. Lamentácheste. Maldeciches. Preguntaches. Negaches. Caeches. Caeches. Caeches…

E chegou o día no que e volveches entrar nun quirófano e dende a habitación do hospital baixaches coa serenidade asombrosa coa que enfrontas todos estes avatares da vida. E regresaches á habitación aínda máis serea, cunha faciana de paz que poucas veces vira en niguén. E aínda outra vez tiveches que baixar a el. E as dúas veces pasaches os días seguintes recuperándote paseniña para pechar despacio as novas cicatrices no teu corpo maltratado por unha natureza sabia, pero cruel.

Pasaron máis meses e, entre viaxes, ceas e vodas, pendente dun almanaque aínda por decidir, esperabas ao momento no que que fixeron de ti un pandeiro, cada tres semanas e durante seis meses, bolsas cheas de tanta medicina sanatoria como asasina.

Hoxe, pasados aínda máis meses, xa estas cerca de falar en pasado, co futuro e toda a saúde, de novo, por diante, espida outra vez de tanto e apenas arroupada por ese branco gorro de manga corta. Hoxe vexo a túa faciana rosada de porcelana e sei que tanta fraxilidade na pel retorna en forza no interior, en dureza no espírito, en ferro na alma.

E mañá, nunha semana, nun mes, nun tempo, todo isto será pasado. Porque fuches feita de porcelana e ferro.

Retratos da miña xente [IV]

Cos mellores desexos, a ela, e tamén a el, que xamáis olvidarán o seu 15 de xuño de 2012.

Na porta, de madeira e vidro, notei a tensión.
Entrei. Subin no ascensor. Nervioso.
Pouco faltaba xa. Tiña o ramo nas mans.
Abriron a porta. Percorrín o corredor.
Esquivei á xente. Virei no pasillo.
Mireina.

 

Estaba na porta da súa habitación.
De branco. Branco puro. Branco doce.
Branco sincero.
A luz que entraba pola fiestra as súas costa
facía dela unha imaxe anxelical.
Sinxela. Delicada. Bela. Marabillosa.

Amiga. A miña amiga. A noiva.
Eu, alí, embobado ante ti,
axeonllado, súbdito diante da súa princesa.
Foi entón,
foi nese preciso instante cando comprendín
que xa non había máis que dicir
e só restaba unha palabra no diccionario:
Radiante. A máis radiante.

Retratos da miña xente [III]

Nunca estaba. Entraba. Saía. Ía e volvía. Comía. Durmía. Mais nunca estaba.

A miña lembranza súa é na mesa, na cociña, comendo, coas roupas grises do traballo, sen tempo e con presas, sempre con presas. Sempre con presas.

Non tivo voz por moitos anos, e non por mudo, senón porque non falaba. Alomenos, non comigo. Case que nada. A súa voz era un susurro nocturno falando na súa habitación, compartindo confesións na escuridade do seu descanso.

E conducía. Sempre conducía. Conducía e conducía. Así transcorreu a súa vida, así pasaron os seus días: diante dun volante.

Namentras, eu crecía. Crecía. E namentras eu crecía o tempo pasaba. E co paso dese tempo, pouco a pouco, sen nos decatar, ía tendo voz, ía tendo presenza, viña a miña vida e ía construíndome.

Agora, xa un pouco máis feito, a miña ollada, agradecida, atopa súa presenza e aí está, tan presente coma sempre, si, coma sempre, e sen facer ruído, sen se facer notar, coma sempre. Agora, pasado o tempo, decátome de todo o que dicían aqueles silencios que falaban e aquelas ausencias que acompañaban.

Agora, hoxe, pasado o tempo, admírote coma ese rapaz pequeno que admira ao seu pai porque é o mellor do mundo. Porque o é: o mellor do mundo.

Retratos da miña xente [II]

Dúas almas unidas, separadas por quilómetros.
Maldito sexa o espazo que nos úne!
A que nos une, a que nos ten separados,
bendita estrana paradoxa.
Corazóns intercambiados.

Espérote. Ven.
Iría. Quixera aí estar xa.
Así te quero eu tamén.
Eu, de querer, tanto quixera!
Por querer, tanto te tivera!

Rómpesme, miña xoia.
Iso non quixera.
Ben sabes polo que morro,
ben sabes que sigo morrendo.
Ben sabemos que é mutuo.

Eres terrible. Eres adorable.
Ti o meu sono na realidade.
Esaxérasme. Halágasme.
Non tal, realidade dos meus sonos.
Quixera non estragar ningún dos teus…

Retratos da miña xente [I]

Simplicidade.
É simplemente sinxela na súa complexidade.
Baixiña, cativiña e grande. Moi grande. Tálmente un tarro de esencias.
De maior, eu tamén quixera ser coma ela.
Non se nota nunca a súa presenza.
No seu recuncho, entre as fiestras, cun café quente nas mans e un ordenador acendido,
refuxiada entre moreas de papeis ordenados que axudan a escondela,
máis aínda, entre o máis preciado.

A cadeira baleira
lembra hoxe a cada momento todo o que se perde na súa ausencia.
O noso tempo, que fuxe. Temporalidade que mata.
Que mata, si, que nos matará. Que nos acabará por matar?
Traballa porque traballa.
Non hai ruído nin sabe de alardes,
nin busca caras recompensas nin palmadiñas baratas. Só traballa.
Non a toques máis: velaí a súa grande grandeza.

Os pensamentos
escapan entón do escritorio ao corazón.
Marabillosos momentos de oficina compartidos que confunden
compañeiros, amigos e confidentes.
Os seus principios
sempre ben gardados nos seus petos, cheos de tanto, de tantos!
Difícil atopalos mellores. Están ben protexidos, ben usados.
Están tan ben construídos!

Suave.
E tamén doce. E enérxica. Delicada na súa fortaleza.
Fortaleza de nai, moza, filla, muller ou amiga, pero fortaleza.
Debilidade de animal humano ferido, e mais curado.
E non a ves, non.
Nembargantes sempre loce. Brila coma astro rexente,
loce cando está, porque non estás,
e loce cando non está, porque sabes que volverás.